2023an abian jarritako BidaSOS 2030 kanpaina borobiltzeko azken auzoetara heldu da

Antxeta Irratia 2026ko martxoaren 2a

Hondakin organikoa bereizten duten herritarren kopurua %51etik %67ra emendatzea lortu dute orain artean. Kanpainaren bulego ibiltaria martxoaren 31ra arte Pedro de Aristegi Enbaxadorearen plazan egongo da herritarren eskura, eta ondoren Irungo Lapitze eta Belaskoenean egingo dute materia organikoa bereizteko sentsibilizazio kanpaina. Maiatzaren 27tik ekainaren 15era, Hondarribiko Kandido Saseta plazan kokatuko dute, Zimi-zarga eta Puntaleko bizilagunei zuzendutako kanpaina egiteko. 

BidaSOS 2030 estrategia Irun eta Hondarribiko kaleetara itzuli da. Joan den otsailaren 27an Irungo Anaka-Puiana auzoan hasi dute kanpaina, eta ekainaren erdialdera arte eskualdeko hainbat auzotan ariko dira materia organikoa bereizteko sentsibilizazio kanpaina. Gainerako hondakinen birziklatzeko beharra gogoratzearekin batera, kanpaina honen helburu nagusia edukiontzi marroiaren bidez materia organikoaren gaikako bilketan parte hartzea emendatzea baita.

Bulegoa astelehenetik ostiralera 10:30etik 14:00etara eta 16:30etik 20:00etara egongo da zabalik, eta larunbatero 9:00etatik 14:00etara. Joan den udazkenean, 2025eko kanpaina Irungo San Miguel eta Antzaran auzoetan egindakoarekin amaitu zuten. Eta aurtengo kanpaina Anaka-Puianan hasiko bada, bulego ibiltaria martxoaren 31ra arte egongo da Pedro de Aristegui Enbaxadore plazan. Ondoren, Irungo Lapitze eta Belaskoeneara lekuz aldatuko dute (Elatzeta kaleko 3. zenbakian), apirilaren 7tik maiatzaren 25era. Azkenik, maiatzaren 27tik ekainaren 15era, Muliateko Kandido Saseta plazan kokatuko dute, Hondarribian, Zimi-zarga eta Puntaleko bizilagunei zuzendutako kanpaina egiteko.

Txingudiko Zerbitzuek aditzera eman dutenez, aurreikuspenen arabera, ekainean fase honen amaieran edukiontzi marroian alta emandako hiri-ongarrien %70 gaindituko da. Izan ere, azken urteetan, urrats garrantzitsuak egin direla nabarmentzen dute. Programa hasi aurretik, abonatuen %50 eta %55 artean zeuden alta emanda materia organikoa biltzeko zerbitzuan. Eta esku hartutako eremuetan, parte-hartzea handitu egin da.

Kanpaina eraginkorra

Bizpahiru urte hauetan sentsibilizazio kanpaina aurrera eraman duten Irungo eta Hondarribiko auzoetan, batez bestean %67ra emendatu da hondakin organikoan alta emandako erabiltzaile kopurua. Gaur egun 36.000 etxebizitza abonatu daude eskualdean, eta horietatik 2023 urtean 17.600 bat ziren organikoa bereizten zutenak. Gaur egun 21.000 dira kontainer marroia erabiltzeak Txinzerreko hondakinen tarifan dakarren hobaria aprobetxatzen duten etxebizitza aktiboak.

Hala ere, Txinzerreko kudeatzaile Leire Zubiturrek aitortu du «oraindik asko dagoela hobetzeko, eta partaidetza handitzeko eta erabiltzaileek erabilera efektiboa egiteko lanean jarraitu beharra dago». Alde horretatik, orain artean, eskualdeko 36.000 abonatu partikularren %64 organikoa bereizteko konpromisoa hartu badu ere, horietatik egiatan %80ak altxa ohi du kontainer marroiaren tapa bere poltsa jaurtitzeko.

Horrekin guztiarekin, kanpaina honi esker, birziklatze-tasa urtero %1-%1,5 igotzea lortu dute, eta 2030 urterako Europak agintzen duen gutxieneko %60ko tasaren erronka hurbil du Irun-Hondarribiak. «Une honetan %58an gaude, legea betetzetik bi puntura besterik ez, baina Eusko Jaurlaritzaren irizpideak jarraituz hemen asmo handiagoak ditugu, eta %70era heltzeko erronka onartu dugu», adierazi du Txinzerreko kudeatzaileak.

Errefusaren %67 birziklagarria da
 
Horretarako, Bidasos bulego ibiltaria eskualdeko auzo guztien itzulia amaitzeko falta zaizkien Irungo eta Hondarribiko azken auzoak dira, orain hasi duten itzulian kontuan hartu dituztenak. Eta behin 2026ko kanpaina amaituta, organikoarekin ez ezik, gainerako hondakinen birziklatzean hobetzen jarraitzeko kanpainak egingo dituztela iragarri dute. Izan ere, errefusaren (edukiontzi grisa) analisia eginez, bertan biltzen den zaborraren %67 ez luke hor bukatu beharko.
Txinzerrek bildutako datuen arabera, horren %34 organikoa da. «Tona kopuruan pisu gehien duena da, herritar bakoitzak urtean 80 kilo sortzen baititu, eta hobetzeko marjina gehien eskaintzen duena», dio Zubiturrek. Baina errefusaren %13 ontzi arinak diren bitartean, %7 papera/kartoia da, eta beste %6 oraindik birziklatzen ez den beira. Eta beraz, beren etxeetan birziklatzen ez dutenak animatzeaz gain, dagoeneko hondakinak bereizteko ohitura duten bidasotarrek hobetu dezaten bilatuko dute kontzientziazioaren bidez. Birziklatzen duenak ere, ez duelako %100a sailkatzen.