Roque Mendez Villadaren familiak urrats garrantzitsua eman du frankismoaren biktimei aitortza eta erreparazioa lortzeko bidean. Hondarribiko Asturiaga hondartzan 1974an polizia frankistaren segada batean hil zuten Mendez Villada, Jose Luis Mondragon Elorzarekin batera. Orain, Memoria Demokratikoari buruzko 20/2022 Legearen azken erreformari esker, familiak kalte-ordaina eskatzeko espedientea aurkeztu du.
GEBehatokiaren arabera, lege aldaketa hau ez litzateke posible izango biktimen familien urteetako lan eta presiorik gabe. Hala ere, erakundeak ohartarazi du erreforma ez dela nahikoa eta diskriminazio berriak sortzen dituela. Izan ere, legeak 1968 eta 1978 arteko kasuak soilik hartzen ditu kontuan, eta frankismoaren aurka armekin borrokatu ziren pertsonak baztertzen ditu.
Bestalde, Jose Luis Mondragon Elorzaren familiak ere aitortza eta erreparazioa eskatu ditu Eusko Jaurlaritzaren aurrean, Estatuaren biktimen 12/2016 Legearen bidez. Bien bitartean, bi familien kereilak aurrera jarraitzen du Irungo epaitegietan, gertatutakoa argitzeko eta polizia frankistaren erantzukizuna ikertzeko helburuarekin.
GEBehatokiak gogorarazi du Nazio Batuetako hainbat errelatorek Espainiari ohartarazi diotela frankismoaren krimenak behar bezala ez ikertzeagatik. Horren aurrean, erakundeak adierazi du lanean jarraituko duela estatuaren biktima guztiek eskubide berdinak izan ditzaten eta giza eskubideen urraketek egia, justizia eta erreparazio osoa izan dezaten.