Mugarantz. Hacia la frontera dokumentala proiektatuko dute Berako kultur etxean, ortzirale honetan (martxoaren 28an), 18:30ean. Bi Ahizpak Bideoko Aritz Gorostiagak ondu du lana, Jara Calvo gidoilariarekin batera, Nafarroako Memoria Institutuak bultzatuta. 40 minutu ditu ikusentzunezkoak, ikastetxeetan ematea baita helburu nagusia, Memoriadun Institutuak proiektuaren barrenean.
Muga da dokumentalaren gai nagusia, lehengoa eta oraingoa. Nafarroako Memoria Institutuak lehiaketara atera zuen, gai hori ardatz hartuta ikusentzunezko bat osatzeko asmoz. Aritz Gorostiagak eta Jara Calvok euren proiektua aurkeztu zuten eta beraiena izan da dokumentala egiteko ardura. Helburu nagusia Nafarroako ikastetxeetan proiektatzea zen, Nafarroako Gobernuko Memoriadun Institutuak ekimenaren barrenean.
Aritz Gorostiagak dokumentala “zuzena eta laburra” dela onartu du, “ideak bota behar izan ditugu eta eztabaidatzeko aukera eman”. Gaineratu duenez, “zenbait pertsonaia nerabeak edo gazteak dira eta horrela, identifikatuak sentitzen ahal dira ikusleak”. Hain zuzen ere, Ryan da ikusentzunezkoaren protagonistetako bat. Gorostiagak azaldu duenez, “12 urterekin alde egin zuen Marokotik pateraz. Bidaia arrikutsu batean sartu zen eta Nafarroan bukatu zuen, Fundacion Ilundainek duen zurgin tailerrean”. Gaur egungo historia honez gain, 1936ko estatu kolpean bortizkeria jasan zutenen familiarteko batzuekin ere izan dira, bi garaietako historiak elkartuz. “Maximo Ruiz de Galarretarekin ere izan gara. Bere aitona Abaurregainako karabineroa izan zen eta estatu kolpea egin zenean, bertako maisua hiltzeko agindu zioten. Berak muga zeharkatzen lagundu zion eta berak ere ihes egin zuen. Frantziara joan zen eta 20 urtez egon zen familia ikusi gabe. Ryanek ere bostpasei urte darama bereak ikusi gabe”, gaineratu du Gorostiagak.
Lehengo eta oraingo mugen bueltan kontatutako historiei bertze hainbat ere gehitzen zaizkie, tartean horien harira sortutako elkartasun sareen ingurukoak: “Errepresioa badago, baita baita elkartasuna ere. Euskal Herrian Comete Sarea sortu zen, Baztan-Bidasoaldeko mugan bizi ziren baserritarren artean. Orain ere, Irungo Harrera Sarea dago”. Gorostiagak azpimarratu duenez, dokumentala ontzeko egin behar izan dituen elkarrizketetan argi ikusi da mugako herrietan bizi diren bizilagunentzat mugarik ez dela existitzen. Hala ere, etorkinak hil egiten dira Bidasoa zeharkatzeko ahaleginetan eta hor arrazakeria dagoela salatu du dokumentalaren egileak.
Hori guztia landu nahi izan du 40 minutuko ikusentzunezkoan. Gorostiagak onartu du “elkarrizketa asko” egin dituela prozesu honetan eta soilik batzuk aukeratu dituela historia hau kontatzeko: “40 minututan ez dugu gai askotan sakontzen eta pena da. Adibidez, kontrabandoa aipatzen da, baina sakondu gabe. Edota portugaldarren pasatzea. Gai horiek ere aipatzea eta ideia hor uztea izan da gure helburua, ikastetxeetan honen inguruan lanketa egiteko bidea has dezaten”.
Iruñeako Golem zinemetan eman dute dokumentala dagoeneko eta “harrena ona” izan duela aipatu du Gorostiagak. Ortzegunean Huartean egon ondotik, Berara ailegatuko da proiekzioa ortziralean, martxoaren 28an, 18:30ean. Euskarazko bertsioa emanen dute eta ondotik, Aritz Gorostiaga berarekin solasaldia edukitzeko aukera egonen da. Horrez gain, dokumentala publiko ere eginen dela aitzindu du egileak, helburua ahalik eta jende gehienak ikus dezan baita.