Igor Enparan Araneta Hondarribiko 2023ko ekainean alkatetzara heldu bezain pronto, argi utzi zuen udal langileen balorazio objektibo bat egin beharra zegoela. Hauteskunde kanpainan, eta aurreko urteetan Abotsanitz udal taldeko bozeramaile zenean ere, sarritan salatu izan du udal langileen egoera. «Udalak ezin du herrian lan prekarietatearen iturri bilakatu» aldarrikatu zuen orduan Antxeta Irratian.
Gauzak zuzentzeko urratsak egin eta berak hartu du pertsonalki udaleko giza baliabideen eta lan harremanen ardura, eta azken urte eta erdian lanketa sakona egin du udalak, bere 125 langileen egoera duintzeko, eta horrekin batera udalak eskaintzen dituen zerbitzuak indartzeko balioko duen prozesua bultzatzeko. «Beste edozein elkarte, enpresa edo erakundeetan bezala, udalean ere aldian aldiro langilez aldatzen ibiltzea ez da egokia. Norbere eginkizunetan duen eskarmentua eta jakintzak balio erantsia du, eta udal zerbitzuen jarraikortasunean zailtasun handiak ditugu», argitzen du alkateak.
Interinitate-tasa apaltzeko erronka
Haatik, udal gobernu berria agintera iritsi zenean, 125 udal langileen panorama «oso makurra» zela dio Enparanek. «Europatik baimentzen zaigun langileen interinitatea %8koa da, eta sartu ginenean %65-70 artekoa zen», dio alkateak «hezkuntza edo osasungintza sektoreena da beti larriena, eta %40koa izan ohi da». Lanean hasi eta «horrelako egoera bati nondik heldu zen gure zalantza» aitortzen du, baina Europar Batasuneko sententzia bati esker, espainiar estatuan administrazio publikoetan aldibaterakotasun egoeran urte luzetan zeramatzaten langileak egonkortzeko prozesuak martxan jartzeko aukera baliatu du udalak, 41 lanpostu egonkortzeko halako 17 prozesu martxan jartzeko.
Azkenik, Europako irizpideei eta legeari jarraituz, prozesu administratibo luze baten ondotik 2024ko abenduan amaitu ziren langileen egonkortze prozesu hauei esker, 40 langile karrerako funtzionarioak bilakatzea lortu dute. Urratsa handia izanagatik ere, «aldibaterakotasuna %40ra murriztea lortu dugu, baina Europak agintzen duen %8a kontuan hartuta, oraindik badaukagu sekulako erronka datozen urteetan udaleko langileria modu zuzenean kontratatzeko, eta horretarako bidea oposaketa prozesuak dira» iragarri du Enparanek.
Eta oposaketak antolatzeko bidean urratsak egin dituzte dagoeneko. Zehazki, bost administrarirena abian jarri berri dute, eta beste bost udaltzainena egin nahi dutela aurreratu digu. Era berean, artxibaria, arkitektoen plazak, aparejadoreena, eta administrazio orokorreko teknikari baten postua ere bete nahi dute oposaketa bidez. Guztira 20 langile inguru. Batzuk berriak izango dira, eta beste batzuk ordezkatu gabe zeuden erretiratutako langileen plazak direla argitu digu alkateak.
Lanpostuen Balorazio Objektiboa
Hala eta guztiz ere, udalak urratsa bat harago joan nahi izan du udal langileriari dagokionez. «Gaur egungo langileak identifikatu eta etorkizunean bete beharko ditugun funtzioak diagnostikatu behar dira», azaldu digu Enparanek. Horren arabera, etorkizunera begira Hondarribiko Udalak «legez eman behar dituen zerbitzuak, eta behartuta egon gabe eskaintzea erabaki dituen beste batzuk bermatzeko» lantalde egokia behar du.
Eta horretarako nahi dute Udal Lanpostuen Balorazio Objektiboa egiteko prozesua martxan jarri. Alkateak argitu duenez, «administrazio publikoek lau urtean behin halako tresna bat egitea behartuta daude legez, eta Hondarribiko Udalean ez da halakorik egin». Hori dela eta, lan hau egiteko kontratazioaren lehiaketa hiru alditan deitu behar izan dute, «hutsetik hasteko prest» zegoen enpresarik ez delako aurkeztu. Azkenik, arlo honetan esperientzia handiko enpresa bat kontratatu du udalak, Rodriguez Viñals. Mallorcakoa bada ere (Balear Uharteak) langileekin prozesu osoan zehar euskaraz aritzea bermatuko dute.
«Hau guztia zertarako galdetuko du jendeak?», dio Enparanek, «ba zerbitzuak emateko langileria estruktura bat behar dugulako, definitzen duena zein funtzio bete behar diren, lanpostu horretarako sarbidea izateko zein gaitasun eta titulazioa behar den, lanpostu bakoitzaren ordutegiak, edo gauez lan egin behar duenaren penosidadea, eta horren araberako lansaria, hau guztia argitu behar da».
Hortaz gain, udalaren organigrama ere enkargatu diote Rodriguez Viñals enpresari. Izan ere, langileen arteko harremanak, «nor dagoen noren gainetik eta arduren banaketa» ez dagoelako argi. Eta argi geratu dadin adibideak ematen ditu alkateak: «ez delako berdina 10 pertsona zure kargu izatea ala bakarra, edo ez delako berdina 7:00etatik 14:00etara lan egitea edo korreturnosean, edo lan fisikoa ala intelektuala egitea, eta horren arabera betebehar eta lansariak».
Prozesu honek 7-10 hilabeteko epea hartuko duela uste du, eta enpresa arlo honetan aditua den heinean horretarako metodologia zehaztua dute. «Parte-hartzailea izango da, langileek nahi badute, haiekin guztiekin elkarrizketa pertsonalak egingo dituzte, eta bigarren fase batean lanpostu bakoitzaren fitxa funtzionala osatuko da, ondoren organigrama finkatuko dugu, eta lanpostu bakoitzaren lansaria zehaztu lan hitzarmenak kontuan hartuta», iragarri du alkateak.
Herritarrari oharkabean pasatzen zaizkion aldaketak eragingo ditu prozesu honek, baina Igor Enparan sinetsita dago etorkizuneko inbertsio garrantzitsua dela, eta udalaren jardunean somatuko dela. «Udal langileen baldintzak duintzeaz gain, udalaren funtzionamendua hobetu, zerbitzuak indartu eta aurrera begirako beharrak identifikatzeko aukera emango du».