Ikastetxeko jolasgunea ikasleen beharrak asetu, sedentarismoa ekidin eta gune inklusiboagoa bilakatzeko lanketa sakona egin dute Irungo Toki Alai institutuan. DBHko ikasleei galdetu ez ezik, haien patioa amesteko aukera eman diete. Ikas-komunitate osoa inplikatu da proiektu xume honetan, eta eraldaketa hasi besterik egin ez bada ere, atzo Otsanda Tolosa zuzendaria, Amaia Garcia eta Ane Jurado pedagogia berrikuntzako arduradunekin batera, ikasleek aurkeztu zieten Irungo Udaleko eta Gipuzkoako Foru Aldundiko agintariei orain arte egindako lana. Bisita gidatua ikasleek beraiek eskaini zieten Cristina Laborda alkateari eta Jose Inazio Asensio Jasangarritasun diputatuari.
Foru Aldundiari eskatutako 12.000 euroko dirulaguntza bati esker zenbait aldaketa fisiko egin dituzte jolasgunean. Baina diru kopuru horrekin ezer gutxi egin daitekeela kontuan hartuta, «azken emaitza baino gehiago, jolasgunearen paradigma aldaketarako ikasleek egindako prozesua izan da garrantzitsuagoa» Otsanda Tolosa Toki Alai BHIko zuzendariaren ustetan. «Ikasleak izan direlako protagonista nagusiak, hausnarketa prozesu bat egin dute, proiektua adostu egin dute haien artean, eta ohartu dira haien iritziak kontuan hartuak izan direla, eta ondorio bat ekarri dutela patioaren eraldaketan», azpimarratzen du.
Beharretik sortutako proiektua
Gazteluzahar alboan dagoen ikastetxearen jolasgunea auzoari irekitako gunea da. Eta joan den uda ondoren, hormetan pintaketak, hainbat altzari eta hesi puskatuak, eta faroletako kableatua ere moztuta topatu zuten ikasturte hasieran. «Ikastetxea zaharkitua dago, eta hobekuntza asko behar ditu, baina egoera horren aurrean erabaki genuen hausnarketa fase bat abiatzea», kontatu digu zuzendariak, «galdetegi bat pasa genien ikasle, familia, irakasle eta eskolako langile talde osoari, eta erantzunak kontuan hartuta patioaren erabilera nolakoa zen behatu genuen».
Ikasleen erantzunak batetik, eta hauek egiten duten espazioen erabileraren azterketa bestetik, hainbat ondorio atera zituzten garbian. Ikasleek argi izan dute berdegune gutxi dagoela, lagunekin elkartzeko eta hitz egiteko guneak behar zituztela, eta kirol eskaintza txikia zela ikastetxean, baita material falta ere.
Argitu dutenez, ikasleen %81,6k erantzun zuen patio garaian ez zuela kirola egiten, aldiz, eskolaz kanpo astean 3 ordu baino gehiago egiten du %68ak. «Egindako behaketan, neskak alboetan eta multzoka eserita egon ohi zirela ohartu ginen ere, eta mutilak oro har kirol espazioak okupatzen», dio Tolosak. Eta beraz, jokaerak eta espazioen erabilera ez ezik, ikasleen arteko harremanak aldatzeko, jolasgunearen kontzeptua bera eraldatzea erabaki zuten.
Ikasleek irudikatutako hobekuntzak
Betiere, ikasleen hausnarketak eta iritziak aintzat hartuta egin dute. Ikastetxean proiektua aurkeztu duten ikasleek azaldu digutenez, «ikasleen ideiak jaso eta proposamen koherenteak adostu» egin dituzte. Futbolean, saskibaloian eta boleibolean aritzeko guneak ez ezik, eskalada egiteko rokodromo txiki bat ezarri dute ikastetxeko horman, eta «lasai eta goxo hitz egiten egon ahal izateko» guneak egokitu dituzte. Horretarako, egurrezko bi mahai ezarri dituzte, eta material birziklatuzko egoteko zenbait gune, baita harrizko harmailetan esertzeko egurrezko egiturak ere. Era berean, orain arte noizeanbehin frontoi gisa erabiltzen zuten horman, pilotan aritzeko txapa ere jarri dute. Eta orain asko erabiltzen dute.
Proiektua eskola guneak birnaturalizatzen eskarmentua duen Kimubat enpresari enkargatu zioten. Eta oraindik ere boleibol pista egokitzea eta zenbait hobekuntza gehiago falta dira, aurrerago eta aurrekontu gehiagorekin bururaino eraman nahi dituztenak. Batetik, asfaltoa edo harria nagusi duen jolasgunean berdegune gehiago lortzea, baita oinarrizkoa den argiztapena ere. Izan ere, ikastetxearen sarreretako bat jolasgunetik egiten da, eta neguan hau ilunpetan gurutzatu beharretan ibili dira aurten. Hiru farola zahar eta handi daude, baina apurtuak daudela azaldu digu zuzendariak, eta Irungo Udalari eskaera aspaldi luzatu zioten baina argiaren arazoa ez dute oraindik konpondu ahal izan. Dena den, ikastetxea zaharkitua dago oro har, eta oraindik asko hobetzeko dagoela aitortu digu Otsanda Tolosak.
Hortaz, ikasleek zer nolako jolasgunea nahi zuten irudikatu eta gero, aurrera eraman duten proiektuari jarraipena emateko asmoa adierazi dute. Proiektuak ilusioa piztu eta parte-hartzea bultzatu baitu. Alde horretatik, ekintza zehatzak proposatzeko aukera ere eman du. Ikasleen ekimenez, mutil eta neskentzako futbol, eta boleibol zein saskibaloi txapelketak antolatu dituzte, eurek kudeatuko dituztenak.
Bien bitartean, eskolako patioa auzoari irekietako eremu komunitarioa dela aintzat hartuta, eskola ordutik kanpo errespetuz erabilia izan dadin nahi du zuzendaritza taldeak. Eta horretan ere, ikastetxea auzoko eragile bizia dela erakutsi du, pedagogikoak izanik, auzo elkartearekin bilerak egin baitituzte dagoeneko, jolasgunearen erabilera egokia lortzeko xedez.