Emakume sahararren erbestea eta haien bizipenak jasotzen dituen erakusketa Amaian

Antxeta Irratia

Ana Valiño (Leon, 1978) argazkilari dokumentalak proposatzen duen 'Basamortuko emakumeen bidaia' erakusketak 30 argazkitan eta 214 orrialdetan protagonisten eskuko bizipenak jasotzen ditu, haien erretratuekin eta bere melfetatik ateratako oihal zatiekin batera. Erakusketak urriaren 9an zabalduko ditu ateak Amaia Kultur Zentroan, 19:00etan. Aurrerago Ana Valiñoren bisita gidatua ere antolatuko dute. 

Amaia KZk erakusketa berri bat hartuko du datorren ostiraletik aurrera, urriak 9, 'Basamortuko emakumeen bidaia' izenburupean. Ana Valiño argazkilariak 2015ean abian jarritako argazki eta ikerketa proiektua, Saharako emakumeekin egindako hainbat urtetan garatutakoa da. Beren testigantzen, argazkien, familia-artxiboen eta objektu pertsonalen bidez, herri sahararrak 50 urtez Aljeriako basamortuan pairatu duen exodoa bizi izan duten emakumeen memoria berreskuratu nahi du. Izan ere, errefuxiatu kanpalekuetan eta beren herriaren antolaketan izan duten funtsezko zeregina balioan jarri nahi du.

Erakusketak 30 argazki biltzen ditu, horien artean erbestea bizi izan zuten emakumeen erretratuak eta hennarekin atzemandako argazkiak, baita Rabuniko Informazio Artxiboko eta etxeko beste artxibo batzuetako argazkiak dituzten inprimategiko kaxoi zaharrak ere. Irudi horiek ikerketa-prozesuarekin batera joan dira, eta eskuz-esku ibili dira Saharako emakumeen artean. 

Argazki erakusketa bat bada ere, irudiak gainditzen ditu. Izan ere, emakumeen melfak, ikerketa-prozesuan erabilitako argazkiak, eta emakumeek eta proiektuan parte hartzen duten familiek lagatako objektuak daude. Beren bizitzako historiei zuzenean lotutako materialak dira.

Ana Valiño (Leon, 1978) argazkilari dokumentala, ikertzailea eta kultur kudeatzailea da. Zuzenbidean lizentziaduna eta memoria, artxibo eta giza eskubideetan espezializatua genero ikuspegitik. Latinoamerikan, Europan eta Afrikan egin du lan batik bat, eta Photograp.her plataformaren parte da, argazkigintza dokumentalaren arloan emakumeei ahotsa eman nahian. 2022an, Komunikazio Ez-sexistako Sarietan Fotokazetaritzako Jardunbide Egokien Saria jaso zuen, Associació de Dones Ere de Catalunyak (ADPC) emana.