Aste honetan hasi ditu Hondarribiko Udalak Jaizkibel mendian natura-ondarea kontserbatzeko lanak. Aditzera eman dutenez, Aranzadi zientzia elkartearen laguntzarekin urtero egiten dituzten landare inbaditzaileen ezabatzeko lanak ez ezik, kanpoko zuhaitz espezieen landaketak ezabatu eta bertako espezieengatik ordezkatzeko lanak, edota habitat naturala lehengoratzeko esku-hartzeak.
Oraingo honetan, zehazki, itsas isurialdean Erentzinen, Lerueta errekaren adarra den Autzbixkar errekastoaren iturburuan batetik, eta Txurtxipi errekastoaren iturburuan bestetik, hainbat lan egingo dituzte. Bi eremuetan, azken urteotan egur ustiapenerako bideratu izan ziren itsas pinuen mozketak eta eraztunketak egingo dira, baso naturalari bide emateko. Eta Txurtxipin, bertako zuhaitz eta zuhaixken landaketak egingo dituzte.
Izan ere, landare exotikoak (bertakoak ez direnak) nabarmen hedatu dira mendian, eta horietariko batzuk ekosistemara egokitu eta arazo handirik sortzen ez badute ere, zenbaitzuk landare inbaditzaileak dira eta bertako landareen lekua hartzen dutela argitu digu Anais Mitxelena, Aranzadi zientzia elkarteko botanikariak. Oraingoan, helburua da lintzura motako hezegune baten (Auntzbixkarren) eta ibarbasoaren berreskurapena (Txurtxipin) ahalbidetzea.
Mendia babestu eta naturalizatzeko beharra
Aranzadi zientzia elkartearen bidez hainbat ekintza egiten dituzte urtero, eta urtero udaletik mendiaren eta natur-ondarearen kontserbazioaren alde egiten diren lanen jarraipena da. Anais Mitxelena botanikaria hondarribiarra da, eta aspaldi dabil Natura 2000 Sareko ekosistema babesteko lan hauetan. Aipatu digunez, 2011z geroztik hainbat proiektu eraman dituzte aurrera, bereziki itsas-isurialdean.
Bestalde, Jaizkibel mendiak azken 40 urteetan izan duen garapena nabarmena da, baina pixkanaka esku hartu delako. «80. hamarkadan bizirik ginenok, gure buruan dugu Jaizkibel soil bat maiz erretzen zena, eta larre eta sastraka besterik ez zuena, hor egin zen basoberritze prozesu sakon bat eta berdatu egin da», dio botanikariak, «baina ez da dena basoa, bereziki itsas-pinua, gaztainondoak eta ametzak landatu ziren, baina gaur ikusten ditugunak landaketak dira gehienak».
Hain justu, oraingo erronka hori daukatela kontatu digu, eukaliptoak ezabatu, itsas-pinua gutxitu eta bertan hazi beharko litzakeen basoaren mesedetan ekintzak egitea. Ez baita gauza bera baso naturala edo zuhaitz-landaketa., eta eragina du ekosistema osoan. «Eukaliptoak, adibidez, sustantzia lelopatikoak sortzen ditu, eta lurra pobretzen du eta bere azpian beste espezieak ez dira hazten, landare belarkarak oso urriak dira, eta ekosistema osoan eragiten du. Bertako landaredian, baina sortu beharko liratekeen onddoetan ere», argitzen du.
Hala eta guztiz ere, biodibertsitate handiko eremua da Jaizkibel mendia. Errekasto iturburuetan, itsas_isurialdeko ekosistemak, larre eta baso ingurukoak, badiara begira diren magaletako zein Jaitzubia aldeko padura eremuak, hezeguneak... habitat anitzeko ingurune naturala da. Mitxelenak kontatu digunez, «guztira 19 habitat ezberdin identifikatuak dituzte Jaizkibelen, eta horietatik 13 Europako irizpideen arabera babestutako eremuak dira».
Momentuz, itsas-pinuaren presentzia apaltzeko lanak egingo dituzte orain Erentzinen, bertako habitat naturala suspertzeko helburuarekin. Baita Txurtxipin ere. Eta esan bezala, azken eremu horretan ere, bertako zuhaixka eta landareen landaketak egingo dituzte, aipatutako landare exotiko eta inbaditzaileek hartu duten lekua berreskuratu, eta ingurunea lehengoratu nahian.