Zahartze aktiboa eta isolamendua prebenitzeko programa gomendatzen dute Irunen

Bakarrik bizi diren adineko pertsonen isolamendua prebenitzeko programa aurkeztu berri du Irungo Udaleko Gizarte Ongizate arloak. Ez da berria, baina geroz eta nabarmenagoa den aspaldiko arazo bati erantzun nahi dio. Izan ere, iazko Eustat estatistika institutuaren datuen arabera, laugarren adinari dagokionez, Irunen erroldatutako biztanleen %8,22ak du 80 urtetik gora (4.993 biztanle), eta horietatik 1.260 irundar dira 90 eta 100 urte artekoak, ororen %2,07.

 

Horietariko asko dira oraindik etxean bizi direnak. Baita bakarrik bizi ere. Hartara, adineko pertsonen autonomia ahal bezainbat luzatzeko, 2009 urtean martxan jarri zuten haien osasun fisiko, mental eta emozionala erdigunean jartzeko programa indartu nahi du udalak. Horretarako, urtero bere etxean bakarrik bizi diren 75 urtetik gorakoen isolamendu soziala neurtzeko diagnostikoa egiten dute. Baina tailerren programan heren batek baizik ez du parte hartzen gerora. 2024an 244 pertsonekin jarri ziren harremanetan, eta 47 lagunek parte hartu zuten ondoko tailerretan. 2025ean, aldiz, 323 gutun bidali zituen udalak, eta 81 elkarrizketa kliniko egin zituzten. Horietatik 79 pertsonak parte hartu zuten antolatutako Estimulazio Kognitiborako tailerretan.

 

Orain, berriz, itxaron-zerrendak egon ohi direla aitortu digu Amagoia Caballero Lete psikologoak. Berak zuzentzen du Irungo Isolamendua Prebenitzeko Programa, eta azaldu digunez, urtero 200ndik gora irundarrei ematen diete eskutitz bidez programaren honen berri. Ondoren, banan banan telefonoz jartzen da haiekin harremanetan, ondoko elkarrizketa sakonago bat egiteko asmoz. «Asko kostatzen da oraindik bakarrik sentitzen zarela aitortzea», dio psikologoak, «horregatik garrantzitsua da 75 urtetik gorako pertsona hauen seme-alaba eta senideek erne egotea programaz baliatu ahal izateko».

 

 

Ekimen honen garrantzia nabarmendu du Josu Iguiñiz arloko zinegotziak, «desiratu gabeko bakardadea egungo arazo sozial handienetakoa» dela azpimarratuz. Izan ere, 75 urtetik gorakoen %12ak pairatzen duen egoera dela argitu du, eta horrek «isolamendua dakarren heinean, osasun fisikoaren eta mentalaren okertzea» eragiten duela dio. 

Alde horretatik, gaur egungo bizimoduaren ondorioz, herritarren %60 bere bizitzaren une jakinen batean bakarrik eta isolaturik sentitu dela ondorioztatu dute azken inkestek, izan adineko, izan gazteen artean ere. Amagoia Caballeroren ustez, «inguruan senitartekoak egon daitezke, baina Irun bezalako hiri koxkor batean adineko pertsonek sozializatzeko aukera gehiago behar dituzte». Irunen 65 urtetik gorako 15.168 lagun daude (%23,6), eta 2037 urterako 3 etxebizitzetatik batean, pertsona bakarra biziko dela aurreikusten da. Beraz, programa honen bidez isolamendu arriskuan dauden identifikatutako irundarrentzat antolatzen dituzten jarduerak aproposak dira.

Izan ere, estimulazio kognitiboa eta trebetasun sozialak lantzeko tailerrak eskaintzen dizkiete adinekoen zentro sozialetan. Parte hartzaileen %85 inguru emakumezkoa da. Eta Caballerok argitu duenez, estimulazio kognitiboaren arlo ezberdinak lantzen dituzte; «memoria, arreta, orientazioa, psikomotrizitate fina edota kalkulu matematikoa... eta bide batez sozializatzeko aukera ematen du». Parte-hartzaileek ere harreman sozial horiek eskertzen dituzte. Palmera Montero gunean astelehenero 10:00etatik 11:30era elkartzen direnek aitortu dute, «talde baten parte sentitzea, elkar hitz egin eta adin bereko jende berria ezagutzeko» aukera baloratzen dutela gehien.

Palmera-Montero gunea ez ezik, tailerrak Irungo beste lau zentro sozial eta auzo elkartetan eskaintzen dituzte. Irason asteazkenetan, 10:00etatik 11:30era bitartean: Lekaeneako apartamentuetan asteazkenero 12:00etatik 13:30era, Elitxuko auzo elkartean astelehenetan 16:00etatik 17:30era bitartean, eta Artiako auzo elkartean, astelehenero 10:00etatik 11:30era bitartean.

Irungo Udalak aditzera eman duenez, eskutitza jasoko duten pertsonekin zuzenean harremanetan sartuko da Amagoia Caballero Lete psikologoa. Baina informazio gehiago behar duen orok, honako telefono zenbakira deitu dezake: 673 021 994

Irungo Adinkide sarea

Bestalde, gogoan hartu behar da, Adinkide Fundazioa joan urtean hasi zela lanean Irunen. Udalak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak bat egin zuten adinekoen akonpainamendu emozionala antolatzen duen fundazio honen lana babesteko, boluntarioen bidez «zahartze aktiboa, komunitate kultura eta garai bateko auzo-bizitzaren konplizitatea» sustatzeko helburu dute nahi dute. Kasu honetan, Adinkide programan ari diren boluntarioen batez besteko adina 47 urtekoa da, eta %76,1 emakumezkoa den bitartean, zaintza edo akonpainamenduaren onuradunen %79,6 emakumea da, eta batez besteko adina 80,8 urtekoa.

Desiratu gabeko bakardadeak soluzioa duela oroitarazten du Adinkide Fundazioak. Egungo gizarte-eredu aldaketaren ondorioz galdu den komunitatea eta auzo-bizitza berreskuratzea. Hortaz, ekimen honetan boluntarioa izan, akonpainamendu emozionala egin edo sozializazio jarduerak antolatzen lagundu nahi baduzu batetik, edo adinekoa bazara eta bakardadea saihesteko lagun berriak egin nahi badituzu, jarri harremanetan irun@adinkide.org helbidean 634 092 533 telefonora deituz, edota sakatu hemen eta informatu.