Irungo Udalak ere pausoa eman dezan besterik ez zaio falta Alarde Parekideari

Koldo Nausia 2026ko ekainaren 30a

Goizean 2.400 lagunek parte hartu dute Irungo Alarde Publikoan. Asteguna izanagatik ere, inoiz baino babes handiagoarekin desfilatu dute eta espaloiak txaloz bete egin dira ibilbide osoan zehar. Arratsalderako, aldiz, zenbait kolektibok Kale Nagusian alarde parekidearen aurrean «indar erakustaldia» egiteko deialdiarekin kezka adierazi dute Alarde Publikoan ez ezik, hainbat ordezkari politikok ere. Egoera irauli eta atzera ez egiteko «udalaren eta gobernuen inplikazioa» aldarrikatu dute EH Bilduk eta Ahal Duguk. Izan ere, emakumeak soldaduz jantzita lehen aldiz desfilatzen saiatu zirela 30 urte betetzen diren honetan, «mehatxuekin giroa bero dabilela eta bizikidetzan atzerapausoak» eman direla ohartarazi dute.

Irungo alarde parekideak hiriko kaleak hartu ditu gaur. Azken urteetan batu diren San Miguel edota Meaka bezalako konpainia berriekin batera, urtetik urtera hazten doa herriko gazte belaunaldien eskutik. Gero eta jendetsuagoa da Irungo Alarde Publikoa, eta aurten 2.400 lagunek parte hartu duten bitartean, espaloietan ere gero eta babes handiagoa biltzen du. Goizeko desfilean San Martzial kaletik hasi eta San Juan plaza inguruetatik Junkal plazaraino, eta Eliza kaleko espaloietan ez da hutsunerik izan, eta txalo artean desfilatu dute.

Goiza lasai joan da. Baina arratsalderako kezkati agertu dira alarde parekideko kideek ez ezik, agintari politikoak ere. Alarde baztertzaileko Agintarien Batzordeak ere «lasaitasunez eta jaiak desberdin bizi dutenak errespetatzera» animatu dituzte irundarrak azken orduetan.

Izan ere, tentsioa badago Irunen. Aspaldi sumatzen ez zen giro nahasia. Sanmartzialetako entseguetan emandako gertakariengatik batetik, eta bestetik, zenbait kolektibok sare sozialetan «Betiko Alardea inoiz baino biziago dagoela erakusteko» Kale Nagusian indar erakustaldi bat egiteko deialdia luzatu dutelako. Alarde Publikoak Ertzaintzari segurtasuna bermatzeko «beharrezkoak diren neurriak» eskatu dizkio aurten, aspaldi ez bezala.

Eta Ertzaintzaren presentzia izan da goizetik Urdanibia plaza inguruetan. Alarde parekidearen kontrako ekintzak iragarri baitituzte, eta entsegu egunetan izandako tentsio uneen ondoren, atzo errebista egunean balkoietatik hainbat partaide eraso zituzten arrautza egosiak jaurtiz. 

30 urte bete dira ehun emakume eta gizonez osatutako talde bat Irungo alardean sartzen saiatu zela. Aurreko hilabeteetan emakumeen parte-hartzea eztabaidatzeko prozesua zabaldu nahi izan zuten Bidasoaldeko Emakumeek, baina alardea antolatzen zuen Irungo Udalak ez zuen horretarako aukerarik eman. Soldaduz jantzita ateratzen saiatzea beste alternatibarik ez zuten izan, eta 57 emakumek Urdanibia plazatik San Juan Harria plazarainoko malda egin zuten ikusleengandik irainak eta eraso fisikoak pairatuz.