Udaberriro ohitura historikoa da Hendaian goiz batez badia edo Hondarraitzera hurbildu eta ordu batzuez urak lehorrera ekarritako hondakinak biltzea. Familiak, lagun taldeak eta dozenaka herritar hurbiltzen dira Herriko Etxearen deialdiari erantzunez. Bertze hainbat deialdi ere izaten dira baina, eragile ugariren eskutik, Hendaian baita kostaldeko bertze herrietan ere; aurten, elkarrekin eta indartsuago ekiteko asmoz bildu dira Hego Lapurdiko kostaldeko herriak.
Iaz, Hendaian eta bi orduan bakarrik 322 kilo hondakin bildu zuten 185 lagunek. Hala ere, bildutako zikinkeria gehiena oso txikia izan ohi dela zehaztu du Ganix Grabières ingurumen hautetsi hendaiarrak, eta hortaz, pisua baino “zerbait biltzeko makurtzen diren aldiak” zenbatu behar liratekeela. Deialdia Herriko Etxeak eta CPIEk egiten badute, hainbat enpresa eta elkartek ere luzatzen dute deia, bertzeak bertze Endaikak, Decathlonek eta Recicla-Birziklatuk. Azken honek hilabetero egiten du hondakin bilketa bat badian San Bixente ikastetxeko ikasleekin.
Hendaia eta Donibane Lohizunek garbiketa itsasbazterrean eginen badute, Urruña eta Ziburuk berriz kutsaduraren errora jotzea erabaki dute: herri barnera edo mendira. Ibardinen eman du hitzordua Urruñako Herriko Etxeak, “mendian botatzen dena azkenean itsasora joanen” baita, Nikolas Regerat hautetsiak zehaztu duenez. “Kostaldean atzematen den gehiena barnealdetik edo menditik heldu” dela argi dute, eta hartaz, mendia “uste bezain garbia ez dela” erakusteko baliatu nahi dute martxoaren 15eko eguna.
Ziburuk berriz herrian bertan eginen du garbiketa, Zubiburu eta Marinela auzoen artean. Horretarako, abertzaleak 2020an Herriko Etxean sartu zirenean sortu zituzten “auzo komiteak” mobilizatuko dituzte. Untxin eta Urdazuri erreken bokalean da Ziburu, badia eta hondartzak dituen herria da, baina hala ere garrantzitsuagoa iruditu zaie herri barnea garbitzea, Jean Mixel Dirassar ingurumen hautetsiak azaldu digunez. Bere kide urruñarrarekin bat egiten du “itsas hegian atzematen diren hondakinak” lurretik heldu direla argi uzteko.
Hautetsien ildo beretik mintzatu da Jacqueline Riquier Euskal Itsasbazterreko CPIEko lehendakaria ere. “Udaberriko garbiketa dena urte osokoa izatea” nahi luke hark, nahiz eta irri artean “urtero azkena izatea” desio dutela aitortu duen. Itsasoan atzematen diren hondakin guztiak bertze nonbaitetik heldu badira, hori saihesteko “egunerokoan keinu txikiak” egitea da gakoa Riquieren arabera. Eta Ganix Grabièresek gehitu: “ziurrenik gehien topatuko ditugunak zigarrokinak izanen dira”. Hots, naturan bukatzea erraz saihestu daitekeen hondakin bat.
Elkarlana, gako
“Elkarlanak indar gehiago ematen die ekintzei” Jean Mixel Dirassar ingurumen hautetsi ziburutarraren hitzetan. Izan ere, Hendaian 17. udaberriko bilketa izanen badute, lehen aldiz egin dute bat lau herriek. Mendien kudeaketan edo berriki euskararen sustapenean batera ari badira herriak, ingurumenaren zaintzan ere batera ekiteari ongi etorria egin diote hautetsiek eta CPIEko arduradunek.
Martxoaren 15eko hitzorduak
Hendaia - 9:30ean
-Dunbarriak (Hendaia Bidasoa Surf Cluben egoitzan)
-Sokoburuko hareamuinoak
-Itsas Zentroan (Endaika elkartearen egoitzan)
-Badiako behatokian (Kontsulatuaren biribilgunean)
Urruña - 9:30ean
-Ibardingo aparkalekuan
Ziburu - 10:00tan
-Ibardingo aparkalekuan
Donibane Lohizune - 9:30ean
-Erromardia hondartzan