"Ez nahastu etsaiz" sareak 17:45ean deitutako elkarretaratzeak 400 lagun inguru bildu ditu gaur poliziak hartutako Irungo Alberto Anguera plazan. San Miguel auzoa ezohiko Ertzaintza operatibo batekin inguratu dute, eta plaza bitan banatu dute hesiekin segurtasuna bermatzearren, eta kioskoa erdi erdian zutela batzuk eta besteek ez dute apenas elkar ikusi ere.
Entzun, aldiz, ozen entzun dituzte Colaboracion Ciudadana taldeak "Irun garbia eta segurua!" lemapean antolatutako martxara batu diren 60 lagunek antifaxisten leloak. «Auzo patruilak kanpora!», «ez da segurtasuna, arrazakeria da», «nativa o extranjera, la misma clase obrera» eta «fuera racistas de nuestros barrios» leloekin agurtu dituzte 18:00ak pasatxotan plaza bazter batetik abandonatu eta San Juan plazarako bidea hartu dutenean. Ez da istilurik sortu, baina «arrazismoa eta faxismoa Irunen ongietorria ez dela erakusteko» mezua argi geratu da plazan.
Izan ere, Irungo mugimendu ezkertiar eta antifaxista ezberdinek bat egin dute Colaboracion Ciudadana taldeak ostirala honetan deitutako mobilizazioari aurre egiteko. Gauaren babesean egin dituzten auzo-patruilez harago, sare sozialetatik espazio publikora egin duten aurreneko urratsa testimoniala izan da, parte-hartze urria izan baitu.
Hala ere, 2025eko udaberriaz geroztik Irunen antolatutako auzo-patruilen sustatzaileez gain, zenbait ordezkari politikok bat egin dute haiekin, San Miguel auzoko Alberto Anguera plazatik San Juan plazarainoko bidean, haien ustez «erdiguneko kale narriatu eta arriskutsuenak» diren puntuetan geldialdiak eginez.
Presentzia testimoniala
Bat egin duten ordezkarien artean, Irungo udal korporazioko David Nuño zinegotzia izan da bertako bakarra (Elkarrekin Podemosek alderdiko diziplinatik kanporatutakoa). Irunen jada desagertutako Ciudadanos alderdiko Irungo udal hauteskundeetarako 2015eko zerrendetan ibilitako zenbait kide bertaratu dira ere, eta gainerakoak Gipuzkoako VOX eta PP alderdiko ordezkariak izan dira. Haien artean, Gipuzkoako Batzarretako PPko bozeramailea Mikel Lezama, eta alderdi bereko Donostiako Udaleko zinegotzia Borja Corominas.
18:00ak pasatxotan bere bidea hartu du aipatutako martxak, kontra-mobilizazioaren oihuen artean. Eta "Ez nahastu etsaiz" sareko ordezkariek manifestua irakurri dute, «Irunen, Euskal Herrian eta Europan gertatzen ari den bezala, azken urteotan ultraeskuinaren eta ideia erreakzionarioen gorakadaren testuinguruan auzo-patruilak agertu» direla gogoratuz. Gaur plazan irudikatu den bezala, «antifaxistak askoz ere gehiago garela» aldarrikatu dute, eta Irungo Colaboracion Ciudadana plataformako kideek publikoki «ez eskuinekoak ez ezkerrekoak» ez direla, eta haien kezka bakarra «segurtasuna» dela dioten arren, haien Whatsapp taldeetan zabaldutako gorroto-mezuek bestelako errealitatea erakusten dutela gogoratu dute.
Gaurko manifestazioaren leloak bezala, "Por un Irun limpio y seguro", hain justu. «Migranteen, pertsona arrazializatuen eta kale egoeran dauden pertsonen deshumanizazioa, haien kontrako gorrotoa eta faxisten defentsa egiten dute besteak beste», salatu du "Ez nahastu etsaiz" sareak, «VOX, Nucleo Nacional, SALF, Lo Que No Te Cuentan De Donosti edo Frente Obrero bezalako taldeetako partaideek osatzen dute edo kolaboratzen dute auzo patruila hauetan».
Pobreziak du segurtasun falta sortzen
Alde horretatik, agintari politikoek segurtasun ezaren diskurtsoa onartu eta eskuin muturraren errelatoa zuritu egin dutelakoan daude. Izan ere, Irun estatu polizial baten eredu bilakatu dela gogoratu dute. Azken urteetan kaleak kontrolatzeko 226 bideozaintza kamera instalatzeaz gain, inguruko udalerriekin alderatuta presentzia poliziala nabarmena da Irunen. «Udaltzaingoa, Ertzaintza, Polizia Nazionala eta Guardia Zibilaren artean 7-8 polizia agente daude 1.000 biztanleko» azpimarratu dute, baina agintariek «polizia gehiago kontratatzeko eta kontrol-sozialean sakontzeko» eskariari men egiten diete haien politiketan lehentasuna emanez.
Kolektibo antifaxistek argi dute, «segurtasuna eta delinkuentzia marko kontzeptual sesgatu eta tranpatia» dela. Eta segurtasun falta pobreziak eta agintari politikoen erabakiek eragiten dutela. «Langabeziak sortzen du segurtasun eza, soldata ez nahikoek, inflazioak, etxegabetzeek, osasun publikoaren desmantelazioak, indarkeria matxistak, eraso arrazista eta LGTBIQ+ foboek», salatu dute.
Kontzentrazioaren amaieran, Babacar Wellerentzat justizia ere aldarrikatu dute, eta bihar Hondarribian 17:00etan Martxoak ( plazatik abiatu eta Zezen plazako Udaltzaingoaren egoitza pareraino antolatutako manifestazioa gogoratu dute.
